Diyetin nöbet sayısı/şiddeti üzerinde doğrudan etkisine dair kanıtlar sınırlıdır; ancak dengeli beslenme enerji düzeyini korumaya, temel besin ögelerini sağlamaya, yaşam kalitesini artırmaya, günlük aktiviteleri kolaylaştırmaya ve düzenli uykuya yardımcı olur.
Dengeli beslenme nedir?
Uygun miktarda karbonhidrat, protein, meyve-sebze, yağ ve bol sıvı içerir. Öneriler:
-
Günde en az beş porsiyon meyve-sebze tüketin.
-
Öğünlerinizi sağlıklı karbonhidratlar (patates, ekmek, pirinç, makarna) üzerine kurun.
-
Protein kaynakları ekleyin: baklagiller, balık (haftada en az bir kez), yumurta ve ölçülü kırmızı et.
-
Süt ürünleri veya alternatiflerini (soya sütü, yoğurt) dahil edin.
-
Doymamış yağları ölçülü kullanın.
-
Yağlı, tuzlu ve şekerli yiyecekleri azaltın.
-
Günde 6–8 bardak su için.
-
Mümkün olduğunda taze malzemelerle pişirin.
-
İçeriği kontrol edebilmek için yemekleri evde hazırlayın.
Vitamin-mineral takviyeleri
Gerekli olmakla birlikte gereksiz takviyeler zararlı olabilir.
-
D Vitamini kalsiyum-fosfor dengesini düzenler (kemik, diş, kas, bağışıklık). Kaynaklar: güneş, yumurta sarısı, kırmızı et, karaciğer, deniz ürünleri ve zenginleştirilmiş gıdalar. Bazı antiepileptikler kemik yoğunluğunu azaltabilir; hekim D vitamini ve kalsiyum önerebilir.
-
Folik asit hamileler ve gebelik planlayanlar için zorunludur: genelde günde 1–5 mg. Epilepsisi olan ve gebelik planlayan kişilerde, doktor gözetiminde, ≥5 mg doz gebelik denemeleriyle birlikte başlanıp en az 12. haftaya kadar (bazen tüm gebelik boyunca) sürdürülebilir.
Herhangi bir yiyecek nöbet tetikler mi?
Genel olarak belirli yiyeceklerin nöbeti tetiklediğini gösteren güçlü kanıt yoktur; yalnızca nadir refleks epilepsilerde bazı yiyecekler tetikleyici olabilir.
Bazı kişiler gıda boyaları/koruyucular ve yapay tatlandırıcıların etkili olabileceğini düşünür; ancak güçlü bilimsel kanıt azdır.
Greyfurt ve nar suyu nöbet yapmaz; fakat bazı antiepileptiklerin yan etkilerini artırabilir veya etkinliğini azaltabilir—ilaç prospektüsünü okuyun.
Kafein (çay, kahve, kola, enerji içecekleri) SSS’yi uyarır; bazı kişilerde nöbet riskini artırabilir ve ilaçların etkisini değiştirebilir. Endişeniz varsa doktorla görüşün.
Özel diyetler
-
Ketojenik diyet: İlaç-dirençli nöbetler için terapötik seçenek. Diyetisyen ve nörolog gözetimi gerekir. Yüksek yağ, düşük karbonhidrat, orta protein oranları beyin metabolizmasını değiştirerek nöbetleri azaltabilir, uyuklama ve ilaç ihtiyacını düşürebilir.
-
Oruç/tutma: Bazıları için uygun olabilir; ancak önce nörologla görüşün. Güvenlik/etkinlik kanıtı sınırlıdır. Yorgunluk, uyku bozukluğu, susuzluk ve ilaç saatlerinin aksaması görülebilir.
Kaynaklar
-
UpToDate 2025 / Epilepsia
-
Adams and Victor’s Principles of Neurology, 12. baskı, Bölüm 15
-
Aminoff’s Neurology and General Medicine, Nöbetler ve Genel Tıbbi Hastalıklar