زیکلاست®
جزئیات بیمار
زیکلاست®
نام ژنریک: زولدرونیکاسید
شکل دارویی: محلول قابل تزریق حاوی 5 میلیگرم زولدرونیکاسید در 100 میلیلیتر
دسته دارویی: بیسفسفوناتها
موارد مصرف: این دارو در پیشگیری و درمان پوکی استخوان و بیماری پاژه کاربرد دارد.
زیکلاست®
زیکلاست® (زولدرونیکاسید) یک دارو از دستهی بیسفسفوناتها میباشد که برای درمان بیماریهای مرتبط با استخوان کاربرد دارد. این دارو بازجذب استخوان به واسطهی سلولهای استئوکلاست را مهار کرده و موجب کاهش تخریب سلولهای استخوانی، کاهش سطح کلسیم و فسفر خون و همچنین افزایش حذف آنها از گردش خون میشود.
موارد مصرف زیکلاست®
پوکی استخوان
بیماری پاژه
شکل دارویی زیکلاست®
محلول قابل تزریق حاوی 5 میلیگرم زولدرونیکاسید در 100 میلیلیتر
مزایای زیکلاست®
ویال آمادهی تزریق (بدون نیاز به آمادهسازی)
تزریق سالانه در درمان اختلالات استخوانی
تزریق دو سال یک بار در پیشگیری از پوکی استخوان در دوران یائسگی
تزریق وریدی کوتاهمدت بدون نیاز به بستری
نحوهی آمادهسازی زیکلاست®
زیکلاست® محلول آمادهی تزریق است و نیاز به رقیقسازی ندارد.
از تزریق همزمان دارو با هرگونه محلول حاوی کلسیم یا کاتیونهای دو ظرفیتی (مانند محلول رینگر لاکتات) خودداری شود.
هر ویال زیکلاست® صرفاً برای مصرف در یک نوبت طراحی شده است و هرگونه باقیمانده پس از مصرف باید بهدرستی دور ریخته شود.
زیکلاست® نباید با داروهای دیگر ترکیب شده و یا به طور همزمان با آنها تزریق گردد.
در صورت نگهداری دارو در یخچال، محلول باید قبل از تزریق به دمای اتاق برسد.
این فراورده شفاف است؛ در صورت تشکیل رسوب و یا تغییر رنگ از مصرف دارو خودداری شود.
نحوه تزریق زیکلاست®
زیکلاست® تنها به صورت تزریق وریدی تجویز میشود. مدت زمان تزریق این دارو حداقل 15 دقیقه است.
قبل از تزریق، بیمار باید به میزان کافی مایعات دریافت کرده و هیدراته باشد.
پس از اتمام تزریق، مسیر تزریق باید با حداقل 10 میلیلیتر نرمال سالین شست و شو داده شود.
موارد نیازمند پایش در زمان مصرف زیکلاست®
کراتینین سرم و کلیرانس کراتینین پیش از هر تزریق
معاینات دندانپزشکی پیش از شروع درمان
علائم شکستگی استخوان ران
درد اسکلتی-عضلانی
علائم التهاب چشم
وضعیت بارداری
میزان مایعات بدن بیمار
مارکرهای بیوشیمیایی استخوان
سطح سرمی کلسیم، فسفر، منیزیم و ویتامین دی
سنجش تراکم استخوان
بررسی قد و وزن بیمار به صورت سالیانه
بررسی کمردرد مزمن
آلکالین فسفاتاز سرم و میزان درد در بیماری پاژه
موارد منع مصرف زیکلاست®
حساسیت به زولدرونیکاسید، سایر بیسفسفوناتها (مانند آلندرونیت) یا سایر اجزای فرمولاسیون
نارسایی حاد کلیوی یا کلیرانس کراتینین کمتر از 35 میلیلیتر در دقیقه
هایپوکلسمی (سطح پایین کلسیم خون)
بارداری و شیردهی
هشدارها و موارد احتیاط مصرف زیکلاست®
در طول درمان با زولدرونیک اسید، در صورت دریافت ناکافی کلسیم و ویتامین دی از طریق رژیم غذایی، بهتر است طبق نظر پزشک خود از مکمل های کلسیم و ویتامین دی استفاده کنید.
در صورت وجود درد شدید استخوان، مفاصل یا عضلات در طول درمان با زولدرونیک اسید، پزشک خود را مطلع نمایید.
در صورت امکان، از انجام اقدامات دندانپزشکی تهاجمی در طول درمان با زولدرونیک اسید خودداری کنید.
مصرف بیسفسفوناتها در افراد با شرایط زیر ممکن است باعث ایجاد مشکلات استخوانی در فک شود: مصرف الکل، مصرف تنباکو، کمخونی، سرطان، درمان با کورتیکواستروئیدها، دیابت، مصرف طولانی مدت بیسفسفوناتها، مصرف وریدی بیسفسفوناتها با دوز بالا، بیماریهای خودایمنی، جراحی یا آسیب دهانی، بهداشت ضعیف دهان و رادیوتراپی سر و گردن. در صورت وجود هرکدام از موارد بالا پزشک خود را مطلع نمایید.
مصرف زولدرونیکاسید در بیماران مبتلا به آسم حساس به آسپرین باید با احتیاط بیشتری صورت گیرد. در صورت ابتلا به آسم حساس به آسپرین پزشک خود را مطلع نمایید.
در طول درمان با زولدرونیک اسید، توصیه به مصرف مایعات کافی میشود، اما از مصرف بیش از حد مایعات، به خصوص در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی اجتناب شود.
در صورت بروز علائم مشکلات کلیوی، از جمله ناتوانی در دفع ادرار، تغییر در میزان دفع ادرار، وجود خون در ادرار یا افزایش وزن زیاد، پزشک خود را مطلع نمایید.
مصرف زیکلاست® در دوران بارداری و شیردهی
پیشنهاد میشود که زولدرونیک اسید در بارداری و شیردهی مصرف نگردد.
عوارض جانبی زیکلاست®
هر دارو به موازات اثرات مطلوب درمانی، ممکن است باعث بروز برخی عوارض جانبی ناخواسته شود، البته که این عوارض در تمام افراد دیده نمیشود. از جمله عوارض احتمالی این دارو عبارتند از:
· سرگیجه، خستگی و ضعف
· مشکلات گوارشی مانند معدهدرد، تهوع، بی اشتهایی، استفراغ، یبوست یا اسهال
· تورم اندام تحتانی
· سردرد
· علائم شبه آنفولانزا
· درد استخوانها
· عفونت مجاری ادراری
· سرفه و تنگی نفس
تداخلات دارویی زیکلاست®
در مورد مصرف زولدرونیک اسید به همراه دارو یا مکملهای دیگر با پزشک یا داروساز مشورت شود.
بستهبندی زیکلاست®
هر بسته حاوی 1 عدد ویال زیکلاست® میباشد.
شرایط نگهداری زیکلاست®
دارو را در دمای کمتر از 30 درجهی سانتیگراد، دور از نور و رطوبت نگهداری کنید.
دارو تا پایان ماه ذکر شده در تاریخ انقضای بستهبندی قابل استفاده است. از مصرف و نگهداری داروهای تاریخ گذشته خودداری کنید.
دارو را تا زمان مصرف در بستهبندی اصلی خود نگهداری کنید.
این دارو را دور از دید و دسترس کودکان قرار دهید.
منابع
1) Zoledronic Acid: Drug information, UpToDate 2025
2) http://www.medicines.org.uk/emc/product/5242/smpc
