آنکولوژی

زولنا (زولدرونیک اسید)


نام ژنریک دارو

زولدرونیک اسید

مصرف در حاملگی :

D

گروه دارویی درمانی :

بیس فسفونات ها

اشکال دارویی :

محلول غلیظ برای تهیه محلول جهت انفوزیون وریدی  ویال mg/5ml4

فارماکوکینتیک دینامیک، مکانیسم اثر

زولنا به دسته ای از داروهای ضد سرطان با نام “بیس فسفونات ها” تعلق دارد. این دارو با مهار تولید کلسیم از استخوان ها، خطر مشکلات استخوانی ناشی از سرطان ها را کاهش داده و موجب ترمیم استخوان های بدن می شود.

مصرف برحسب اندیکاسیون

محلول تزریقی زولنا به همراه داروهای دیگر در درمان افزایش کلسیم خون ناشی از بدخیمی ها، متاستاز استخوان ناشی از برخی سرطان ها، و در درمان مولتیپل میلوما (نوعی از سرطان مغز استخوان) تجویز می شود.هم چنین زولنا ممکن است تحت شرایط خاصی در بیماران مبتلا به سرطان سینه یا سرطان پروستات تجویز شود.

موارد منع مصرف و احتیاط

زولنا می تواند باعث تغییر سطح کلسیم، منیزیم و پتاسیم خون شود. هم چنین ممکن است بر روی عملکرد طبیعی کلیه ها تاثیرگذار باشد. به همین جهت انجام منظم آزمایش های خون یا ادرار قبل از هر تزریق ضروری است.

تداخلات مهم دارویی :

در صورتی که اکنون در حال مصرف هر نوع دارویی اعم از داروهای نسخه ای، بدون نسخه، فرآورده های طبیعی یا گیاهی، و ویتامین ها هستید و یا حتی اخیرا دارویی مصرف کرده اید، با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید. زیرا زولنا با برخی از داروها تداخل داشته و مصرف همزمان آن با این داروها می تواند موجب کاهش اثربخشی و یا تشدید عوارض جانبی شود.

به طور مثال زولنا با آمینوگلیکوزیدها، دفرازیروکس، برخی از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، مکمل های حاوی فسفات و مهارکننده های پمپ پروتون تداخل دارد.

عوارض جانبی

تب، لرز، خستگی، ضعف، درد عضلات و مفاصل. به مجموعه این علائم که شبیه به علائم سرماخوردگی یا آنفلوانزاست، “علائم شبه آنفلوانزا” گفته می شود. علائم شبه آنفلوانزا معمولا در 4-3 روز اول بعد از تزریق زولنا رخ داده و بعد از آن خود به خود بهبود می یابد. جهت کاهش این عارضه ممکن است پزشک معالج داروی استامینوفن را از قبل تا 3 روز بعد از تزریق زولنا برای بیمار تجویز نماید.

افت فشار خون، احتباس مایع ، سرگیجه ، احساس ضعف و خستگی ، سر درد، بی خوابی، بی قراری، اضطراب، افسردگی ،ریزش مو، التهاب پوستی، کم آب شدن بدن، کاهش سطح پتاسیم، منیزیم و فسفر در خون ، احساس ناراحتی معده ، تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست، درد شکم، کاهش اشتها، کاهش وزن

کاهش تعداد سلول های خونی، کم خونی ، درد استخوان ها و مفاصل، ضعف عضلانی، درد پشت، کمر درد، سفتی عضلانی ، سرفه، تنگی نفس ، تحریک و التهاب در ناحیه تزریق ،افزایش یا کاهش قند خون

مصرف در بارداری و شیردهی

در صورتی که بیمار باردار است ، استفاده از داروی زولنا برای وی توصیه نمی شود. این دارو ممکن است موجب تغییرات سطح کلسیم خون در جنین شود. هم چنین اگر در بیمار در سنین باروری قرار دارد، توصیه می شود از روش مناسبی جهت پیشگیری از بارداری استفاده کند.چنان چه علی رغم آنچه گفته شد بارداری اتفاق افتاد ، فورا پزشک خود را آگاه کنید.

زولنا وارد شیر مادر شده و ممکن است موجب آسیب به نوزاد شیرخوار شود. لذا مصرف آن در طی شیردهی توصیه نمی شود.

مسمومیت و درمان

از آنجایی که داروی زولنا تحت نظارت پزشک برای بیمار شما تجویز می شود، احتمال کمی وجود دارد که به اشتباه، دوز بیشتری از دارو تزریق شود.

چنان چه زولنا بیشتر از دوزهای درمانی مناسب تزریق شد، پزشک باید درمان را متوقف کرده و ارزیابی های بالینی و آزمایشگاهی مناسب را انجام دهد. در صورت لزوم ممکن است درمان علامتی برای شما انجام گیرد.

توجهات پزشکی پرستاری

زولنا در بیمارستان یا مراکز درمانی ویژه توسط اعضای کادر درمان برای شما تجویز می شود. این دارو بصورت تزریق داخل رگ در طی زمان مشخصی (انفوزیون) تجویز می شود. انفوزیون دارو حداقل 15 دقیقه به طول می انجامد.

طبق صلاحدید پزشک معالج، بیمار ممکن است همزمان با زولنا داروهای دیگری نظیر استامینوفن دریافت نماید.

آموزش بیمار خانواده

روزی که قرار است تزریق زولنا برای شما انجام شود، از چند ساعت قبل از تزریق، حداقل 2 لیوان آب بنوشید تا از کم آب شدن بدنتان در طی تزریق خودداری کنید.

در طی درمان با زولنا مایعات فراوان بنوشید؛ مگر اینکه پزشک معالج، شما را برای مصرف مایعات محدود کرده باشد. توجه داشته باشید که این مایعات را از نوشیدنی های غیرکافئین دار (مانند آب) تامین کرده و از مصرف بیش از حد چای، قهوه و نسکافه پرهیز کنید.

چنان چه شما به بیماری مولتیپل میلوما مبتلا هستید و یا به دنبال سرطان دچار متاستاز به استخوان شده اید، پزشک معالج برای شما مکمل کلسیم به همراه ویتامین دی را تجویز خواهد کرد که ضروریست تا روزانه این مکمل را مصرف نمایید.

به دنبال مصرف زولنا ممکن است دچار سرگیجه شوید که جهت کنترل این عارضه توصیه می شود از تغییر وضعیت ناگهانی خودداری کرده و در حالتی که نشسته یا دراز کشیده اید، به آرامی از جا برخیزید.

زولنا مانند هر داروی دیگری ممکن است باعث ایجاد ناراحتی در معده و یا دل درد شود. کاهش حجم وعده های غذا، افزایش تعداد وعده ها، و استفاده از آبنبات یا آدامس های بدون قند به کاهش این عارضه کمک خواهد کرد.

قبل از انجام هر مداخله دندانپزشکی با پزشک خود مشورت کنید. و در صورت مراجعه به دندانپزشکی، حتما دندانپزشک را از مصرف داروی زولنا مطلع کنید.

زولنا بصورت نادر می تواند موجب آسیب به استخوان فک صورت شود. این عارضه با علائمی نظیر درد فک، تورم صورت، احساس گزگز در دهان، لق شدن دندان ها، و یا عفونت لثه بروز می کند. عارضه آسیب به استخوان فک به دنبال مصرف طولانی زولنا و در بیماران زیر بیشتر دیده می شود:

افرادی که از وضعیت نامناسب بهداشت دهان و دندان برخوردارند؛

افرادی که ایمپلنت و یا دندان مصنوعی دارند؛

افرادی که همزمان با مصرف زولنا تحت مداخلات دندانپزشکی (نظیر کشیدن دندان یا جراحی های لثه و دهان) قرار می گیرند؛

افرادی که ضمن دریافت زولنا دچار ضربه به ناحیه دهان و دندان ها می شوند؛

افرادی که همزمان با مصرف زولنا شیمی درمانی یا رادیوتراپی هم دریافت می کنند؛

افرادی که همزمان با مصرف زولنا داروهای کورتیکواستروئید هم دریافت می کنند؛

افرادی که دچار اختلالات خونی (نظیر کم خونی یا اختلالات انعقادی) هستند؛

لذا توصیه می شود قبل از شروع مصرف زولنا با مراجعه به دندانپزشک، وضعیت دهان و دندان خود را بررسی کنید تا در صورت نیاز به مداخلات دندانپزشکی، قبل از شروع مصرف دارو، اقدامات لازم برایتان انجام گیرد. هم چنین رعایت بهداشت مناسب دهان و مراقبت از دندان ها به کاهش بروز این عارضه کمک خواهد کرد.

در بیمارانی که زولنا و یا سایر داروهای هم خانواده زولنا را برای مدت طولانی (بیش از 5-3 سال) دریافت می کنند، ممکن است شکستگی هایی در استخوان ران پا بروز کند. لذا توصیه می شود در صورت بروز درد در ناحیه ران پا، حتما پزشک معالج را آگاه سازید.

چنان چه در ضمنِ مصرف زولنا دچار دردهای شدید استخوانی، مفصلی یا ماهیچه ای شدید، فورا پزشک معالج را در جریان بگذارید. در این شرایط ممکن است پزشک مصرف زولنا را مدتی برای شما قطع کند.

از روش هاي مناسب پيشگيري از بارداري استفاده كنيد تا از عدم بروز بارداري در طي مصرف این دارو مطمئن شويد.

ليست تمام داروهايي را كه مصرف مي كنيد (اعم از داروهاي نسخه اي، فرآورده هاي گياهي، ويتامين ها و داروهاي بدون نسخه) به همراه داشته باشيد و اين ليست را به پزشك خود بدهيد.

شرایط نگهداری

دارو را در دمای کمتر از 25 درجه سانتی گراد و دور از نور و رطوبت نگهداری کنید.

We Live Hand in Hand