آنتی دوت

روفولین 100 (کلسیم فولینات 100(


نام ژنریک دارو

کلسیم فولینات

مصرف در حاملگی :

C

گروه دارویی درمانی :

مشتق اسید فولیک

اشکال دارویی :

ویال  200  میلی گرم (10mg/ml) محلول جهت تزریق عضلانی و وریدی

پودر لیوفیلیزه  100  میلی گرم  برای تهیه محلول جهت تزریق

فارماکوکینتیک دینامیک، مکانیسم اثر

کلسیم فولینات مشتق 5 – فورمیل از تتراهیدروفولیک اسید (فرم فعال اسید فولیک) است که به عنوان پادزهر آنتاگونیست های اسید فولیک نظیر متوتروکسات، تری متوپریم و پری متامین به کار می رود.

کلسیم فولینات به خوبی از راه خوراکی و تزریق عضلانی جذب می شود و بر خلاف اسید فولیک به سرعت به فرم بیولوژیکی فعال فولات ها تبدیل می شود. اگرچه فولات در تمامی بافت های بدن توزیع می شود اما در کبد و CSF تغلیظ می شود.

کلسیم فولینات شکل احیا شده اسید فولیک است و برای فعالیت به آنزیم دی هیدروفولات ردوکتاز نیازی ندارد. بنابراین آنتاگونست های اسید فولیک اثری روی آن نخواهد داشت. جذب خوراکی کلسیم فولینات در دوزهای بیش از 25 میلی گرم اشباع پذیر است، به طوری که فراهمی زیستی آن برای 25 میلی گرم 97 درصد، برای 50 میلی گرم 75 درصد و برای 100 میلی گرم 37 درصد است. این دارو در کبد متابولیزه شده و از طریق ادرار دفع می شود و نیمه عمر آن 2/6 ساعت است.

طول اثر پیک سطح پلاسمایی شروع اثر راه تجویز
6-3 ساعت 3-2 ساعت 30-20 دقیقه خوراکی
6-3 ساعت کمتر از 1 ساعت 5 دقیقه وریدی
6-3 ساعت کمتر از 1 ساعت 20-10 دقیقه عضلانی

مصرف برحسب اندیکاسیون

سرطان کولورکتال و پیشرفته

یکی از این دو رژیم توصیه شده است : 1) 200mg/m2 یا تزریق آهسته وریدی طی 3 دقیقه و به دنبال آن 5-FU به میزان 370mg/m2 از راه تزریق وریدی. 2) 20mg/m2 کلسیم فولینات وریدی و به دنبال آن 5-FU به میزان 225mg/m2 (تزریق وریدی). این رژیم ها به مدت 5 روز ادامه می یابند و هر 28 روز یک بار می توان آن را تکرار کرد و تا 2 بار این کار را انجام داد. سپس هر 28 تا 35 روز تکرار آن را انجام داد به شرطی که بیمار از عوارض سمی دوره ی قبلی درمان رهایی یافته باشد. اگر بیمار سمیت متوسط گوارشی یا خونی پیدا کرده باشد دوز 5-FU را در دوره های بعدی 20 درصد کاهش می دهیم و اگر سمیت شدید باشد، از دوز این دارو تا 20 درصد می کاهیم. اگر سمیتی ظاهر نشده باشد می توان دوز 5-FU را 10 درصد افزایش داد. دوز  کلسیم فولینات نیازی به تنظیم ندارد.

تجویز کلسیم فولینات همراه با دوز بالای متوترکسات (MTX)

تجویز کلسیم فولینات براساس دوز 12-15gr/m2 منوترکسات به شکل انفوزیون وریدی طی 4 ساعت صورت می گیرد. بدین منظور با کلسیم فولینات دوز 15mg (تقریباً معادل 10mg/m2) هر 6 ساعت برای 10 روز توصیه می شود. شروع مصرف این دارو 24 ساعت پس از آغاز انفوزیون منوترکسات صورت می گیرد. اگر سمیت گوارشی، تهوع و استفراغ ایجاد شود، کلسیم فولینات را به صورت تزریقی تجویز می کنند. کراتینین سرم و سطح متوترکسات را حداقل یک بار در روز تعیین می کنند. تجویز کلسیم فولینات را همراه با هیدراسیون کافی و قلیایی کردن ادرار تا زمانی که سطح متوترکسات کمتر از 5×10-8M شود ادامه دهید.

در بیمارانی که حذف ابتدایی MTX یا افزایش غیرعمدی سطح دارو ، اگر برداشت MTX با تاخیر مواجه است، بی درنگ کلسیم فولینات را آغاز کنید. این دارو به میزان 10mg/m2 وریدی، عضلانی یا خوراکی هر 6 ساعت تا زمانی که سطح MTX به زیر 10-8M برسد توصیه می شود. در صورت وجود سمیت گوارشی، تهوع یا استفراغ، از کلسیم فولینات تزریقی استفاده شود. سطح MTX و کراتینین هر 24 ساعت چک شود. اگر سطح کراتینین سرم طی 24 ساعت، 50 درصد افزایش یابد با سطح MTX در 24 ساعت یا 48 ساعت به ترتیب به بیش از 5×10-6M یا 9×10-7M برسد، دوز کلسیم فولینات را به 100mg/m2 وریدی هر 3 ساعت برسانید تا زمانی که سطح MTX به زیر 108M برسد.

از 2 لیتر در روز مایع استفاده کرده و ادرار را قلیایی کنید. بدین منظور دوز بی کربنات را طوری تنظیم کنید که PH ادرار از 7 بیشتر شود.

وضعیت بالینی یافته های آزمایشگاهی دوز کلسیم فولینات – مدت مصرف
حذف طبیعی MTX سطح متوترکسات ~ 10 میکرومولاریس از 24 ساعت از تجویز، 1 میکرومولار در 48 ساعت و کمتر از 2/0 میکرومولار در 72 ساعت 15mg خوراکی، عضلانی یا وریدی هر 6 ساعت به مدت 60 ساعت اولین دوز، 24 ساعت پس از شروع تجویز MTX
حذف انتهایی MTX با تاخیر سطح متوترکسات بعد از 72 ساعت بیش از 2/0 میکرومولار باقی می ماند و پس از 96 ساعت بیش از 05/0 میکرومولار باقی می ماند دوز بالا را تا زمانی که سطح MTX به کمتر از 05/0 میکرومولار برسد ادامه دهید.
حذف ابتدایی MTX با تاخیر با علایمی از نارسایی حاد کلیه سطح متوترکسات پس از 24 ساعت بیش از 50 میکرومولار یا بیش از 5 میکرومولار 38 ساعت پس از تجویز یا بیش از 100 درصد افزایش در سطح کراتینین، 24 ساعت پس از تجویز MTX 150mg وریدی هر 2 ساعت تا زمانی که سطح متونرکسات کمتر از 1 میکرومولار شود. سپس 15mg وریدی هر 3 ساعت تا زمانی که سطح متونرکسات کمتر از 05/0 میکرومولار شود.

افزایش دوز آنتاگونیست های اسید فولیک

(مثل افزایش دوز پری متامین یا تری منویریم) : بدین منظور 5-15mg روزانه کلسیم فولینات توصیه می شود.

کم خونی مگالوبلاستیک به علت کمبود اسید فولیک

بدین منظور کلسیم فولینات با دوز کمتر از 1mg در روز توصیه شده است. دوز بیشتر توصیه نشده است.

موارد منع مصرف و احتیاط

این دارو کم خونی مگالوبلاستیک ناشی از کمبود ویتامین B12 از جمله کم خونی پرنیسیوز منع مصرف دارد چرا که علایم خونی بیماری را بهبود می بخشد. بدون آن که از رشد عوارض عصبی بیماری پیشگیری کند.

کلسیم فولینات در صورت تجویز هم زمان با 5- فلوئوراوراسیل علایم سمیت و عوارض داروی دوم را افزایش می دهد و لازم است وضعیت خونی و کبدی بیمار مرتب کنترل شود. در بارداری و شیردهی با احتیاط تجویز شود.

در صورتی که احتمال داشته باشد بیمار استفراغ کند، استفاده از شکل تزریقی دارو ارجح است.

کلسیم فولینات تاثیری بر عوارض غیرخونی منوترکسات، همچون سمیت کبدی آن ندارد.

تداخلات مهم دارویی :

دارویی : 1) اسید فولیک تاثیر داروهای ضدتشنج چون فئوباربیتال، فنی توئین و پیریمیدون را کاهش می دهد و کلسیم فولینات نیز ممکن است تاثیری مشابه آن داشته باشد. 2) کلسیم فولینات عوارض 5-FU به ویژه مشکلات گوارشی آن را تشدید می کند. 3) کلسیم فولینات تاثیر متضادهای فولیک اسید همچون متوترکسات را خنثی می کند.

آزمایشگاهی : موردی گزارش نشده است.

عوارض جانبی

به ندرت حساسیت یا علایمی چون بثورات جلدی، خارش، اریتم و تنگی برونش ها روی می دهد ممکن است به ندرت به دنبال استفاده از شکل تزریقی آن تب نیز عارض شود.

مصرف در بارداری و شیردهی

مشخص نشده است کلسیم فولینات به جنین آسیب می رساند یا خیر. تنها در صورت نیاز استفاده شود. مشخص نشده است کلسیم فولینات به شیر مادر وارد می شود یا خیر، بنابراین برای مادران شیرده نیز با احتیاط تجویز شود.

مسمومیت و درمان

مقادیر زیاد کلسیم فولینات ، تاثیر متضادهای فولیک اسید چون پریمتامین یا تری متوپریم را خنثی می کند.

توجهات پزشکی پرستاری

1) هنگام درمان مسمومیت با متوترکسات، بهتر است برای انتخاب مقدار مناسب کلسیم فولینات غلظت خونی متوترکسات تعیین شود. 2) در صورتی که بیمار مبتلا به مسمومیت با متوترکسات، دچار آسیت، تجمع مایع در ریه، نارسایی کلیوی یا کم آبی باشد، لازم می شود از مقادیر بیشتر یا طولانی مدت کلسیم فولینات استفاده کرد. 3) به واسطه محتوای کلسیم موجود در محلول های کلسیم فولینات با سرعت بیش از 160 میلی گرم در دقیقه به صورت داخل وریدی تزریق نکنید. 4) در درمان مسمومیت با متضادهای فولیک اسید (متوترکسات، پری متامین یا تری متوپریم) کلسیم فولینات را در اسرع وقت به بیمار برسانید. هر چه این دارو دیرتر به بیمار رسانده شود، تاثیر آن کمتر خواهد بود. 5) در برخی فرآورده های تزریقی کلسیم فولینات ، بنزیل الکل وجود دارد که این ماده به ویژه درنوزادان نارس ممکن است مشکلاتی از قبیل سندرم gasping ایجاد کند. 6) دارو، به ویژه شکل رقیق شده آن را از حرارت و نور محافظت کنید. 7) مراقب وضعیت کلیه های بیمار و همچنین علایم احتمالی حساسیت باشید. 8) چنانچه بیماری مبتلا به کم خونی باشد اما علت آن معلوم نباشد، باید از کلسیم فولینات برای درمان وی استفاده شود زیرا ممکن است بیمار مبتلا به کم خونی Pernieious باشد و با استفاده از کلسیم فولینات تظاهرات هماتولوژیک این کم خونی بهبودی یابد اما عوارض عصبی آن همچنان به پرشیفت خود ادامه می دهند و به این ترتیب ممکن است بیمار دچار عوارض عصبی شدیدی بشود. 9) مصرف این دارو به همراه فلوئورولوراسیل باید با احتیاط همراه باشد، به ویژه اگر بیمار مسن است. 10) چنانچه کلسیم فولینات مصرفی به صورت محلول های خوراکی تهیه شده از پودر این دارو باشد، از آن جا که برای تهیه آنها از الگریزهای آروماتیک حاوی 21 تا 23 درصد الکل استفاده شده است، چنانچه مقادیر تجویز شده ی کلسیم فولینات کلسیم بیشتر از حد معمول باشد، باید توجه کرد تا بیمار دچار عوارض ناشی از الکل موجود در این محلول های خوراکی نشود. 11) چنانچه از کلسیم فولینات برای مقابله با آثار سمی متوترکسات استفاده می شود، باید سطح پلاسمایی متوترکسات اندازه گیری شده و براساس آن کلسیم فولینات مورد استفاده قرار گیرد و مدت زمان درمان با آن معلوم شود. در این حالت پیش از شروع درمان با کلسیم فولینات باید کلیرانس کراتینین اندازه گیری شود و همچنین PH ادرار قبل از شروع درمان و بعد از آن به صورت هر 6 ساعت یک بار بررسی شود. سطح سرمی کراتینین نیز باید به صورت روزانه اندازه گیری شود. به این ترتیب در صورت بروز اختلالی در کلیه بی درنگ تشخیص داده می شود. 12) جهت آماده کردن این دارو برای تزریق، باید به ازای هر 50 میلی گرم کلسیم فولینات موجود در ویال آن، 5 سی سی آب باکترواستاتیک تزریقی که حاوی بنزیل الکل است اضافه کرد. محلولی که به این ترتیب به دست می آید باید ظرف مدت 7 روز مورد استفاده قرار گیرد. چنانچه جهت آماده کردن این دارو به منظور تزریق از آب مقطر تزریقی استفاده شود، باید محلول به دست آمده بی درنگ مورد استفاده قرار گیرد. 13) محلول آماده شده کلسیم فولینات را با 100 تا 500 سی سی از اغلب سرم های تزریقی موجود (مانند دکستروز 5 درصد) می توان رقیق کرد. 14) جهت تزریق وریدی این دارو باید محلول رقیق شده ی آن را بسته به حجم آن ظرف مدت 15 تا 60 دقیقه به صورت انفوزیون وریدی تزریق کرد.

آموزش بیمار خانواده

1) در صورت مصرف این دارو چنانچه بیمار دچار هر گونه علامتی از بروز حساسیت مانند خارش، کهیر و بثورات جلدی شد باید فوری پزشک را مطلع کند. 2) بیمار باید از زیاد و کم کردن داروی مصرفی خودداری کرده و داروی تجویز شده را در زمان معین خود مصرف کند. 3) چنانچه بیمار یک نوبت از مصرف دارو را فراموش کند، باید از مصرف آن بعد از یادآوری خودداری کرده و موضوع را با پزشک خود در میان بگذارد.

شرایط نگهداری

کلسیم فولینات را باید از نور به دور نگه داشت و آن را در دمای اتاق نگهداری کرد.

We Live Hand in Hand